Láttu aldrei hug þinn eldast
eða hjartað
vinur aftansólar sértu
sonur morgunroðans vertu.
Við sem áttum æsku á fyrri hluta síðustu aldar vorum svo lánsöm að það mátti kenna það sem kallað var Biblíusögur. Nokkrar þeirra voru úr Gamla testamentinu og nokkrar úr því nýja. Mér þóttu þetta skemmtilegar sögur og sumar fyndnar eins og þegar Sara leyfði sér að hlæja þegar gestur hennar sagði að hún mundi hafa eignast barn að ári liðnu í sama mund en Sara vissi betur hún var vel við aldur. En þá svarar gesturinn; Hví hlær Sara? Er Drottni nokkuð ómáttugt? Þá vissum við börnin að gestir Abrahams og Söru voru himneskir, meira að segja sjálfur Guð hafði talað.
Eða sagan af því þegar Guð var að skapa heiminn. Þvílíkir töfrar þegar því er lýst þegar hann aðskildi vatn og jörð þegar hann sagði verði ljós og það varð.
Og hvernig hann skapaði manninn og það í sinni mynd. Ég er samt hrædd um að ég hafi þá ekki gert mér grein fyrir því hvað það þýddi að skapa í sinni mynd.
Einhvers staðar stendur skrifað: ,,Guð er andi og þeir sem tilbiðja hann eiga að tilbiðja hann í anda og sannleika.”
Fyrst Guð er andi, hefur hann ekkert útlit, en það höfum við. Spurningin er hver er þá guðsmynd okkar? Hlýtur það ekki að vera hugur okkar, andi og sál. Allir þeir eiginleikar sem eru ósýnilegir, óáþreifanlegir, okkar innri maður (mynd Guðs).
Þá langar mig til að víkja máli mínu að öðru litlu ljóði eftir listaskáldið góða Jónas Hallgrímsson. Ljóðið er ort á nýjársdag árið 1845, árið sem hann lést, ungur maður í blóma lífsins. Í ljóði þessu gefur Jónas okkur hlutdeild í gildismati sínu og viðhorfi til atriða, atvika, ástands sem við getum öll mætt einhvern tíma á lífsleiðinni
Jónas segir:
,,Svo rís um aldir árið hvert um sig,
Eilífðar lítið blóm í skini hreinu.
Mér er það svosem ekki neitt í neinu
því tíminn vill ei tengja sig við mig.”
Kæru vinir og félagar!
Tókuð þið eftir þessu? Tíminn vill ei tengja sig við mig!
Það ættum við samt að skilja vel því tíminn tengir sig heldur ekki við okkur. Árin hafa að vísu runnið áfram hvert af öðru, eilífðar lítið blóm í skini hreinu.
En við erum enn ung. Við varðveitum æskuna í hug og hjarta. Æskan verður aldrei frá okkur tekin.
Og Jónas heldur áfram hugleiðingu sinni. Hann segir:
,,Eitt á ég samt og annast vil ég þig,
hugur mín sjálfs í hjarta þoli vörðu,
er himin sér og unir lágri jörðu
og þykir ekki þokan voðalig.”
Já, kæru vinir. Það er hugurinn sem er okkar einkaeign því enginn veit hvað í annars huga býr.
En hugurinn er vandmeðfarinn og það er hjartað líka. En ef þetta tvennt þ.e. tilfinningarnar og hugurinn standa saman, vinna saman, getum við notið hins háa himins og lágu jarðar, eins og Jónas og látum ekki smámuni ógna okkur.
En Jónas hefur ekki lokið eintali sálar sinnar.
Hann heldur áfram:
,,Ég man þeir segja hart á móti hörðu.
En heldur vil ég kenna til og lifa,
og þó að nokkurt andstreymi ég bíði,
en liggja eins og leggur upp í vörðu,
sem lestarstrákar taka þar og skrifa
og fylla svo hann finnur ei af níði.”
Kæru vinir og félagar, í æsku og elli og alla tíma. Ég trúi að við getum öll fallist á viðhorf Jónasar og afstöðu hans til hefnda eða refsinga. Það er nefnilega ekki okkar að dæma eða refsa. Látum það ógert. Látum einnig ógert að hlusta eftir óhróðri eða níði.
Móðir mín kenndi mér þennan málshátt:
Að dæma hart,
það er harla létt,
en hitt er örðugra,
að dæma rétt.
Ég held að það sé hollt að hafa þessi orð að leiðarljósi.
Ég tek undir þessi orð Jónasar þegar hann segir:
,,Eitt á ég samt og annast vil ég þig, hugur mín sjálfs í hjarta þoli vörðu.”
Við eigum að varðveita heilan hug og heilt hjarta því við erum það sem við hugsum.
Mig langar til í lokin að vitna í trúarjátningu Steingríms Thorsteinssonar,
en hann segir:
Ég trúi á tvennt í heimi.
Tign sem æðsta ber.
Guð í alheimsgeimi
Guð í sjálfum mér.
Rannveig Löve
uppstigningadagur 13.maí 2010